المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

90

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

پرداخته باشد ، و يا به خاطر آن است كه نفس را براى تحمّل سختى آماده سازد ، چه آن‌كه برخورد ناگهانى با سؤال ، مشكل مىباشد . كلمهء « السُّفَهاءُ » به معناى كم عقل و سبك مغز مىباشد آنان كه با تقليد ( گوش دادن به سخن ديگران ) خو گرفته‌اند و از تفكّر و انديشه رو گردانند . قبله مانند جلسه ، بيان‌گر حالتى است كه شىء با غير خود ، با همان حالت ، روبرو مىگردد ، همان‌گونه كه جلسه براى حالتى است كه با همان حالت مىنشيند . در لسان عرب چنين گفته مىشود ، ( او براى من قبله است و من براى او يعنى او روبروى من است و من روبروى او ) بعدها نام شد براى سمتى كه در حال نماز بايد رو به آن نمايند . « وَلَّاهُمْ » به معناى ( بازگردانيد آنان را ) مىباشد . على ابن ابراهيم با سلسه سند خود از امام صادق ( عليه السّلام ) روايت كرده است كه « قبله از بيت المقدس به سمت كعبه ، تغيير يافت بعد از آن‌كه رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) سيزده سال در مكّه به سوى بيت المقدس نماز مىخواند و بعد از مهاجرت به مدينه همچنان به مدت 6 ماه بنابر قولى 9 ماه و بنابر قولى 10 ماه و بنابر قولى 13 تا 19 ماه به سوى بيت المقدّس نماز مىخواند » . امام صادق ( عليه السّلام ) فرمود : سپس خداوند پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) را به سوى كعبه برگرداند و اين تغيير قبله به خاطر آن بود كه يهود رسول خدا ( ص ) را سرزنش مىكردند كه در امر قبله تابع آنان است و به سوى قبلهء آنان نماز مىخواند . رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) از سرزنش يهود سخت غمگين شد و لذا نيمه شب از خانه خارج گرديد و به سوى أفق آسمان نظر مىدوخت ، و منتظر بود كه از جانب خداوند در اين زمينه فرمانى دريافت كند . پس هنگامى كه صبح شد و وقت نماز ظهر فرارسيد ، حضرت در مسجد بنى سالم دو ركعت از نماز ظهر را خوانده بود كه پيك وحى نازل شد . جبرئيل بازوان حضرت را گرفته ، به سمت كعبه ، برگرداند و اين آيه را بر حضرت نازل نمود : « نگاه‌هاى انتظارآميز تو به سوى آسمان ( براى تعيين قبلهء نهايى ) مىبينيم . اكنون تو را به سوى قبله‌اى كه از آن خوشنود باشى ، بازمىگردانيم . پس بنابراين روى خود را به جانب مسجد الحرام كن » . سرانجام پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) دو ركعت از نماز ظهر را به سوى بيت المقدس و دو ركعت ديگر را به سوى كعبه ، خواند ( در يك نماز به سوى دو قبله رو نمود )